Чырык ортемчейден чарлып чоруткан хамаатывыстын ѳг-бүлезинге ханы кажыыдалывысты илередип тур бис

Эрзин кожууннун Хундулуг хамаатызы, Тыва Республиканын алдарлыг ажылдакчызы, куш-ажылдын хоочуну Кара-оол Халарбаа Сааяевичинин чырык ортемчейден чарлып чорутканы-биле, оонун-иштинге, ажы-толунге, торелдеринге Эрзин кожууннун чонунун мурнундан ханы кажыыдалывысты илередип тур бис.

Кара-оол Халарбаа Сааяевич 1939 чылдыӊ декабрь 13-те Мѳӊгүн-Тайга кожууннуӊ Мѳген-Бүрен сумузунуӊ Оргу-Ойнуӊ Улуг-Ѳдек деп черге Саая Кара-оол биле Саая Эренсаӊмаа оларнын ѳг-бүлезинге 6 уругларныӊ хеймер оглу болуп тѳрүттүнген , ийи дакпыр дээди эртемниг, Эрзин кожуунга 41 чылдын дургуузунда ажылдап, чурттап кожуунун социал-экономиктиг хогжулдезинге бодунун улуг хуузун киирген, сѳѳлгу хонуктарынга чедир «Эрзин» солуннуӊ кол редактору болуп ажылдаан. 

Эрткен чүс чылдыӊ 1947-1951 чылдарында Мѳген-Бүренниӊ эге школазынга, 1951-1954 чылдарда Мугур-Аксыныӊ 7 чыл школазынга 1954-1967 чылдарда Бай-Тайганыӊ Бай-Тал ортумак школазынга ѳѳренип чораан. Ортумак школаны дооскаш, 1957 чылда Красноярскиниӊ башкы институдунуӊ биология болгаш география факультедин чедиишкинниг дооскаш, Тыва областыӊ ѳѳредилге килдизиниӊ дужаалын езугаар Ѳвүр кожуунга күш-ажылчы базымын эгелээн. Аныяк башкы Ѳвүрнуӊ Хандагайты, Солчур, Торгалыг ортумак школаларынга үш чыл ажылдааш, 1962 чылда Бай-Тайга кожууннуӊ Тээлиниӊ №2 сес чыл депшиттирген, 1969 чылда аныяк коммунист директорну Бай-Тайга райкомунуӊ пропаганда болгаш агитация килдизинге ажылдаары-биле томуйлаан. 1975 чылда Обком партияныӊ мурнундан Новосибирск хоорайга партияныӊ дээди школазынче ѳѳредип чорудупкан. Ол школаны дооскаш, Эрзин кожууннуӊ партия райкомунуӊ пропаганда болгаш агитации килдизинге ажылдаары-биле депшиттирген.

1980 чылдан эгелээш, 10 чыл иштинде Эрзин районнуӊ күүсекчи комитединиӊ даргазыныӊ оралакчызынга ажылдавышаан, райкүүском чанында он ажыг комиссияларныӊ ажылын удуртуп турган. Ол үеде райкүүском даргазы чаӊгыс оралакчылыг турган болза, амгы үеде кожуун чагыргазынныӊ даргазы дѳрт оралакчылыг. Ол чылдарда Халарбаа Сааевич септелге-тудуг участогунуӊ, №5 тудуг кылыр кѳжүп чоруур механизастаттынган колоннаныӊ ажылын удуртуп, кожуунга хѳй-ле тудугну туттурган. Ооӊ иштинде Эрзин суурда уш каът школа, кожуунуӊ ийи каът топ эмнелгези, Нарын суурда ийи каът культура-спорт комплекизи, хѳй чуртталга бажыӊнары, кѳдээде мал кажаалары дээш оон-даа оске. 80-90 чылдарда республикага чарлаттынып турган «Эӊ эки чаагайжыттынган үлегерлиг корум-чурумнуг суур» деп соцчарышты районга удуртуп, үре түӊнелдиг ажылдааныныӊ түӊнелинде район ол чылдарда СЭКП Обкомнуӊ, Тыва Республиканыӊ Сайыттар Чѳвүлелиниӊ, Тыва Облсовпротуӊ шилчиир Кызыл Тугу болгаш акша шаӊналдары-биле ийи удаа шаӊнаткан. 1990-1992 чылдарда Халарбаа Сааяевич Кара-оолду район Совединиӊ даргазынныӊ оралакчызынга депшиткен, а 1992 чылда район Совединиӊ депутаттары ону Эрзинниӊ район Совединиӊ даргазынга соӊгаан. Ол албан-дужаалга 1994 чылга чедира жылдаан. Район Соведи душкен соонда 1994-2005 чылга чедир кожуун чагыргазыныӊ херектер эргелелиниӊ эргелекчизинге, а 2005 чылдан эгелээш 2018 чылга чедир кожуун чагыргазыныӊ парлалга секретарынга ажылдап, «Эрзин» солуннуӊ кол редактору болуп, кожууннуӊ амыдыралын чырыдар ажыл-херекке улуг-хуузун киирип, чедиишкинниг ажылдап чораан.

Халарбаа Сааяевич Кара-оол – хѳй-ниити ажылдарыныӊ доктаамал киржикчизи чораан. Ол кожуун болгаш суму депутадынга каш удаа соӊнуттуруп келген. 20 чыл улаштыр кожууннуӊ девискээр соӊгулда комиссиязын даргалап, кожуун Баштыӊыныӊ чанында хѳй-ниити чѳвүлелиниӊ кежигүнү болуп, Эрзин кожууннуӊ адалар чѳвүлелиниӊ даргазынга ажылдап чораан. 

Халарбаа Сааяевичи чогаалчы, хой-хой шулуктерни чогааткан, «Шегетейлер — огбелерим оран-чуртту» деп номнун автору. 

Халарбаа Сааяевич Кара-оол күш-ажылчы ачы-хавыяалары: «Күш-ажылдыӊ хоочуну», «Күш-ажылга шылгарал дээш», «Ѳг-бүле. Ынакшыл болгаш шынчы чорук», «В.И.Ленинниӊ тѳруттүнгениниӊ 140 чылынга тураскааткан РФ-тиӊ коммунистиг партиязыныӊ Тѳп комитединиӊ тураскаал» медальдарныӊ, «Тыва Республиканыӊ алдарлыг ажылдакчызы» деп хүндүлүг аттарныӊ эдилекчизи, Тыва Республиканыӊ Чазак Даргазынныӊ болгаш Тыва Республиканыӊ Дээди Хуралыныӊ (парламентизиниӊ) Хүндүлел бижиктери, РФ-тиӊ Тѳп соӊгулда комиссиязыныӊ Хүндүлел бижиктери, «Спорттуӊ хоочуну» херек демдээ дээш оон-даа хѳй.

 

Эрзин кожууннун толээлекчилер Хуралы

Эрзин кожууннун Чагыргазы

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован.